Azərbaycan kənd təsərrüfatında yeni inkişaf mərhələsi: Prezident İlham Əliyevin strateji baxışı və 2026–2030-cu illər Dövlət Proqramının mahiyyəti

Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə səsləndirilən fikirlər və eyni zamanda təsdiq edilən “Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı” ölkənin aqrar siyasətində yeni mərhələnin başlandığını göstərir.

Əslində, dövlət başçısının çıxışı strateji istiqamətləri müəyyənləşdirirsə, Dövlət Proqramı həmin məqsədlərin həyata keçirilməsi üçün konkret mexanizmləri özündə ehtiva edir. Bu iki sənəd birlikdə Azərbaycanın kənd təsərrüfatında keyfiyyətcə yeni inkişaf modelinə keçidini nəzərdə tutur.

Ərzaq təhlükəsizliyi dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biridir

Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, kənd təsərrüfatı iqtisadiyyatın sadəcə bir sahəsi deyil, milli təhlükəsizliyin mühüm elementidir. Dünyada baş verən geosiyasi proseslər, iqlim dəyişiklikləri və qlobal ərzaq bazarlarında müşahidə olunan qeyri-sabitlik şəraitində ölkənin özünü əsas ərzaq məhsulları ilə təmin etməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Bu baxımdan Dövlət Proqramı ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi və strateji məhsullar üzrə idxaldan asılılığın azaldılmasını əsas məqsədlərdən biri kimi müəyyən edir.

Ekstensiv inkişafdan məhsuldarlığa əsaslanan modelə keçid

Prezidentin çıxışının əsas istiqamətlərindən biri kənd təsərrüfatında ekstensiv yanaşmadan intensiv inkişaf modelinə keçiddir.

Bu, sadəcə əkin sahələrinin genişləndirilməsi deyil, daha yüksək məhsuldarlıq əldə edilməsini, müasir texnologiyaların tətbiqini, innovasiyaların geniş istifadəsini və rəqabətqabiliyyətli istehsalın formalaşdırılmasını nəzərdə tutur.

Başqa sözlə, qarşıya qoyulan məqsəd daha çox torpaqdan istifadə etmək deyil, mövcud resurslardan daha səmərəli istifadə etməklə yüksək nəticələr əldə etməkdir.

Emal sənayesinin inkişafı əlavə dəyərin ölkədə qalmasına xidmət edir

Müasir iqtisadiyyatda yalnız xammal istehsalı yüksək gəlir təmin etmir. Prezident İlham Əliyev çıxışında emal sənayesinin inkişafına xüsusi diqqət ayırdı.

Dövlət Proqramı da kənd təsərrüfatı məhsullarının emalının genişləndirilməsini prioritet istiqamət kimi müəyyən edir. Bu yanaşma:

- əlavə dəyərin ölkə daxilində qalmasına;
- qeyri-neft ixracının artmasına;
- yeni müəssisələrin yaradılmasına;
- məşğulluğun genişlənməsinə;
- regionların iqtisadi potensialının güclənməsinə xidmət edir.

Beləliklə, aqrar sektor təkcə xammal istehsal edən sahə deyil, yüksək gəlir gətirən sənaye kompleksi kimi formalaşdırılır.

Buğda istehsalının artırılması strateji əhəmiyyət daşıyır

Dövlət Proqramında buğda istehsalının genişləndirilməsinə xüsusi yer ayrılıb.

Bu istiqamətdə:

- yüksək məhsuldar sortlardan istifadə;
- müasir aqrotexniki yanaşmaların tətbiqi;
- iri təsərrüfatların formalaşdırılması;
- suvarma sistemlərinin təkmilləşdirilməsi nəzərdə tutulur.

Məqsəd ərzaqlıq buğda üzrə daxili təminatı artırmaq və xarici bazarlardan asılılığı minimuma endirməkdir.

Heyvandarlıq yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur

Dövlət Proqramında heyvandarlığın modernləşdirilməsi mühüm istiqamətlərdən biri kimi müəyyən edilib.

Bu çərçivədə:

- cins heyvanların sayının artırılması;
- müasir fermaların yaradılması;
- yem bazasının möhkəmləndirilməsi;
- yeni texnologiyaların tətbiqi;
- heyvanların identifikasiyası sisteminin qurulması nəzərdə tutulur.

Bütün bunlar məhsuldarlığın yüksəldilməsinə, xəstəliklərə nəzarətin gücləndirilməsinə və keyfiyyətli məhsul istehsalına xidmət edir.

Balıqçılıq və akvakultura yeni prioritet sahələrdən birinə çevrilir

Proqramın diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri balıqçılıq və akvakultura sahəsinin ayrıca istiqamət kimi müəyyən edilməsidir.

Bu sahənin inkişafı:

- daxili bazarın təminatını yaxşılaşdıracaq;
- idxalın azalmasına kömək edəcək;
- yeni ixrac imkanları yaradacaq;
- regionlarda əlavə məşğulluq formalaşdıracaq.

Beləliklə, Azərbaycan aqrar sektorun şaxələndirilməsi istiqamətində yeni imkanlar əldə etmiş olacaq.

Su ehtiyatlarından səmərəli istifadə əsas vəzifələrdən biridir

Prezident İlham Əliyev çıxışında su təminatı məsələsinə xüsusi diqqət ayırdı.

İqlim dəyişiklikləri fonunda su ehtiyatlarının qorunması və səmərəli idarə olunması kənd təsərrüfatının gələcək inkişafının əsas şərtlərindən biri hesab olunur.

Bu məqsədlə:

- meliorasiya sistemlərinin yenilənməsi;
- müasir suvarma üsullarının tətbiqi;
- su itkilərinin azaldılması nəzərdə tutulur.

Özəl sektorun təşviqi və maliyyə dəstəyi genişləndirilir

Dövlət Proqramında fermerlərin və sahibkarların maliyyə imkanlarının artırılması üçün yeni dəstək mexanizmləri də nəzərdə tutulub.

Xüsusilə:

- investisiya layihələrinin subsidiyalaşdırılması;
- kredit faizlərinin dəstəklənməsi;
- Azərbaycan Biznesinin İnkişafı Fondu vasitəsilə maliyyələşmə mexanizmlərinin genişləndirilməsi planlaşdırılır.

Bu addımlar özəl investisiyaların aqrar sektora cəlb edilməsini sürətləndirəcək.

Rəqəmsallaşma və müasir idarəetmə sistemi formalaşdırılır

Yeni Dövlət Proqramında rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi xüsusi yer tutur.

Elektron kənd təsərrüfatı sistemi, vahid məlumat bazaları və identifikasiya mexanizmləri idarəetmənin daha şəffaf və səmərəli həyata keçirilməsinə imkan verəcək.

Bu isə aqrar sahədə müasir idarəetmə modelinin formalaşmasına şərait yaradacaq.

Yeni mərhələnin əsas fəlsəfəsi

Prezident İlham Əliyevin çıxışı və təsdiq edilmiş Dövlət Proqramı göstərir ki, qarşıya qoyulan əsas məqsəd sadəcə istehsal həcmlərini artırmaq deyil.

Hədəf yüksək məhsuldarlığa malik, rəqabətqabiliyyətli, innovativ, ixracyönümlü və əlavə dəyər yaradan müasir kənd təsərrüfatı sisteminin formalaşdırılmasıdır.

Başqa sözlə, Azərbaycanda aqrar siyasət artıq ənənəvi təsərrüfat modelindən daha yüksək texnologiyalara, emala, rəqəmsallaşmaya və davamlı inkişafa əsaslanan yeni mərhələyə daxil olur. Bu isə ölkənin iqtisadi dayanıqlığının gücləndirilməsinə, regionların inkişafına və qeyri-neft sektorunun daha da möhkəmlənməsinə xidmət edən mühüm strateji xəttdir.

Xanlar Sətullayev
#AzərbaycanKəndTəsərrüfatı
#ƏrzaqTəhlükəsizliyi
#Davamlıİnkişaf2030