Gürcülər Azərbaycanda istehsal olunan süddə zəhərli maddə tapdılar – Təfərrüat

Gürcüstan Milli Qida Agentliyinin müfəttişləri ölkənin aparıcı şirkətlərindən biri olan “Vimm-Bil-Dan Georgia” MMC-yə (qeydiyyat nömrəsi 204546553) dövlət nəzarəti həyata keçirib.

Yeniavaz.com Gürcüstan mətbuatına istinadən xəbər verir ki, yoxlama nəticəsində “Vimm-Bil-Dan Georgia” MMC-nin Azərbaycandan idxal etdiyi süd məhsullarında  “M1 aflatoksin”i aşkar olunub və 5 növdə süd məhsulları bazardan geri çağırılıb.
Tərkibində “M1 aflatoksin”i aşkar olunan süd məhsulları aşağıdakılar olub:
- Ultra pasterizə edilmiş körpə içməli südü – 2,5% yağlı - istehsal tarixi: 04.02.2025. İstifadə müddəti 03.08.2025-ci ilə qədər;
- Seçilmiş ultra pasterizə edilmiş içməli süd, 1,5% yağ – istehsal tarixi: 12.02.2025. İstifadə müddəti 11.08.2025-ci ilə qədər;
- Seçilmiş ultrapasterizasiya edilmiş içməli süd, 1,5% yağ – istehsal tarixi: 10.02.2025. İstifadə müddəti 09.08.2025-ci ilə qədər;
- Seçilmiş ultra pasterizə edilmiş içməli süd, 2,5% yağ – istehsal tarixi: 02/09/2025. İstifadə müddəti 08.08.2025-ci ilə qədər;
- Seçilmiş ultrapasterizasiya edilmiş içməli süd, 3,2% yağ – istehsal tarixi: 02.02.2025. İstifadə müddəti 01.08.2025-ci ilə qədər.

“M1 aflatoksin” 1-ci dərəcəli karsinogenlər siyahısına daxil edilib
Məlumat üçün bildirək ki, “M1 aflatoksin” (AFM1), “B1 aflatoksin”in (AFB1) metabolitidir və əsasən süd və süd məhsullarında rast gəlinir. AFB1 qarğıdalı, fındıq, yerfındığı və digər taxıl məhsullarında olan küf göbələkləri (“Aspergillus flavus” və “Aspergillus parasiticus”) tərəfindən istehsal olunur. Bu maddə heyvanlar tərəfindən qəbul edildikdən sonra onların qaraciyərində AFM1-ə çevrilir və süd vasitəsilə xaric edilir. AFM1-in insan sağlamlığı üçün təhlükəli olduğu bildirilir, çünki o, karsinogen (xərçəng törədici) xüsusiyyətlərə malikdir. Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyi (IARC) AFM1-i 1-ci dərəcəli karsinogenlər siyahısına daxil edib, yəni insanlarda xərçəngə səbəb ola biləcəyi sübut olunub.
Bu toksin əsasən süd, pendir və digər süd məhsullarında müşahidə olunduğuna görə, qida təhlükəsizliyi baxımından xüsusi diqqət tələb edir. Bu maddənin miqdarını tənzimləmək üçün bir çox ölkədə süd və süd məhsullarında müəyyən limitlər qoyulur.

Tərkibində “M1 aflatoksin”ı olan südləri Azərbaycanda kim istehsal edir?
“Vim-Bil-Dan” şirkəti Rusiyanın aparıcı şirkətlərindən hesab olunur. 1992-ci ildən fəaliyyət göstərn şirkət Rusiyanın aparıcı süd məhsulları istehsalçılarından biridir. "Vim-Bil-Dan" şirkəti müxtəlif süd məhsulları, yoqurtlar və şirələr istehsal edir. "Vim-Bil-Dan" 2010-cu illərin əvvəllərinə qədər əsasən rusiyalı sahibkarlara məxsus idi. Lakin 2010-cu ildə Fransanın "Danone" şirkəti səhmlərin əhəmiyyətli hissəsini satın alaraq, şirkətin nəzarət paketinə sahib olub. Daha sonra – 2011-ci ildə isə ABŞ-nin “PepsiCo” şirkəti "Vim-Bil-Dan"ın səhmlərini satın alıb.
Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) "Vimm-Bil-Dan" şirkətinin 2 fililalına Azərbaycanda süd və süd məhsullarının emalına icazə verib. AQTA 14 dekabr 2023-cü il tarixində "Vimm-Bil-Dan"ın “Çariçina” fililalına (hüquqi ünvanı Moskva şəhərində yerləşir), 12 fevral 2024-cü il tarixində isə “Baltiyskoe” filialına (hüquqi ünvanı Sankt Peterburq şəhərində yerləşir) emal üçün icazə verib. "Vim-Bil-Dan" şirkəti Azərbaycanda emal etdiyi süd məhsullarını Gürcüstana da ixrac edir.
Onu da bildirək ki, "Vimm-Bil-Dan" şirkəti məşhur “Esentuki” mineral sularının, “Domik v Derevne”, “Çudo” kimi süd məhsullarının, həmçinin “Aquşa" uşaq qidalarının istehsalçısıdır.