Nadiq Qafarzadə: “Yaxşı ki, XX əsrdə Azərbaycanda sovet hakimiyyəti quruldu”

“Bu gün Azərbaycanda səhnəyə çıxan ifaçıların böyük əksəriyyəti fonoqramdan istifadə edir, bəzən isə məsələ bununla da bitmir. Artıq süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış səslərdən də geniş şəkildə istifadə olunur”.

 
Bunu Demokrat.az-a açıqlamasında müğənni Nadir Qafarzadə deyib.
 
O bildirib ki, ifaçı səhnədə ağzını açır, amma eşitdiyimiz səs ona məxsus olmur:
 
“Bu artıq təkcə fonoqram deyil, texnologiyanın ifanı tam əvəz etməsidir. Peşəkar musiqiçilər belə halları dərhal hiss edir və ayırd edə bilirlər. Müəyyən hallarda açıq hava tədbirləri və texniki risklərin olduğu məkanlarda fonoqramdan istifadə başadüşüləndir. Lakin əsas prinsip dəyişməməlidir, ifa olunan səs mütləq sənətkarın özünə məxsus olmalıdır. Əks halda bu, dinləyicinin aldadılması və sənətə hörmətsizlikdir.
 
Musiqinin keyfiyyətinin aşağı düşməsinin əsas səbəblərindən biri dinləyici zövqünün dəyişməsi və bəsitləşməsidir. İnsanlar keyfiyyətli musiqi istədiklərini desələr də, reallıqda bayağı ifalara və səviyyəsiz verilişlərə daha çox maraq göstərirlər. Nəticədə bazarı da məhz bu zövq formalaşdırır. Artıq musiqidən danışmağa ehtiyac qalmayıb. Musiqi bitib, yoxdur. Bu proses nəticəsində həqiqi sənətkarlar kölgədə qalır, yaxşı musiqi isə kütlə arasında itib-batır. Cəmiyyətdə keyfiyyətə deyil, reytinqə və sürətli məşhurluğa üstünlük verilməsi musiqini kommersiya məhsuluna çevirib”.
 
O deyib ki, problemin kökündə təhsil, savad və ailə tərbiyəsi dayanır:
 
“Bu gün diplomla savad anlayışı eyniləşdirilir, halbuki savad insanın dünyagörüşü, mədəniyyəti və estetik zövqü ilə ölçülür. Sosial şəbəkələr bu prosesdə ciddi rol oynayır. Bir ölkənin vətəndaşını tanımaq üçün onun sosial şəbəkə istifadəçilərinə baxmaq kifayətdir.
 
“TikTok” və “Instagram” kimi platformalarda bayağı məzmunun geniş yayılması cəmiyyətin estetik səviyyəsinə birbaşa təsir göstərir. Bu gün təkcə musiqi yox, insanlar, münasibətlər və dəyərlər də süni hala gəlib. Canlı və təbii olan hər şey tədricən yox olur. Musiqi də bundan kənarda qalmayıb.
 
Artıq savadsız və tərbiyəsiz insanlar çoxalıb, yaxşı insanlar isə itib-batır. Bu gün ölkə üzrə insanların cəmi 20 faizi normaldır. On günlüyə istirahət üçün Moskvaya gəlmişəm. Buradan Azərbaycana baxanda ölkədəki insanların davranışları və hərəkətləri daha pis görünür. İndiki gənclər “palaza bürün, elnən sürün” prinsipi ilə bu cəmiyyətə öyrəşə bilərlər, amma bizim nəsil buna uyğunlaşa bilmir. Biz zamanında yaxşının dadını bilmişik və bu baxımdan xoşbəxt nəsilik, çünki təbii insanları görmüşük. İndi isə demək olar ki, hər şey süni hala gəlib. Azərbaycandan başqa bir çox yerlərdə təbiilik hələ də qalır”.
 
Onun sözlərinə görə, şərq insanına azadlıq anlayışı çox vaxt düzgün aşılanmır və bu anlayış tez-tez səhv başa düşülür:
 
“Qərb insanı isə ömür boyu oxuyur, savadlanır və dünyagörüşünü genişləndirir. Qərb cəmiyyətində hətta əxlaqsızlıq və pozğunluq belə müəyyən çərçivələr daxilində, savadla təqdim olunur. Azərbaycan və Amerika istehsalı olan 18+ filmləri müqayisə etsək, fərq aydın görünər. Orada hədd aşılmır, ədəbsizlik olmur, amma bizdə nələrin baş verəcəyini bir Allah bilir, adam baxanda özünü asmaq istəyir.  Təqdimat bu məsələdə çox önəmlidir. Şərq insanının təhsilə ömür boyu marağı az olub. Bütün bunların kökündə isə yenə də təhsil dayanır. Molla nə deyibsə, onu da oturub-durub təkrarlayıblar. Fizika və riyaziyyatdan xəbərləri olmayıb.
 
Yaxşı ki, XX əsrdə Azərbaycanda sovet hakimiyyəti quruldu və bizə oxumağı, yazmağı aşıladı, cəmiyyət müəyyən qədər savadlandı. Həmin hakimiyyət dağıldıqdan sonra isə yenidən Şərq insanı kimi həyat tərzinə qayıtdıq. Bir sözlə, azadlıq anlayışı bizim üçün fərqli məna daşıyır.Uşaq evin güzgüsüdür. Evdə valideyn nə edirsə, uşaq da onu örnək götürür. Evində bayağı musiqiyə qulaq asan, səviyyəsiz verilişlər izləyən ailənin övladından cəmiyyət üçün faydalı insan yetişməsi çətindir”.