Ali Məhkəmədən 7 dəfə atalıq testindən yayınan oliqarx oğluna “yaşıl işıq” - Uşağın anasından etiraz

Aliment ödəmədiyinə görə 2-ci dəfə axtarışa verilmiş oliqarx Mikayıl İsmayılovun oğlu Orxan İsmayılzadə Ali Məhkəməyə kassasiya şikayəti verib.

Musavat.com xəbər verir ki, Ali Məhkəmə hakimi Əhməd Əhmədov SOCAR vitse-prezidenti olmuş Mikayıl İsmayılovun oğlunun kassasiya şikayətini əsaslı hesab edib və yenidən baxılması üçün apellyasiya instansiyasına qaytarıb.
İllərdir ki, Azərbaycan məhkəmələrində saqqız kimi çeynənən bu işin kökündə 1 məsələ dayanır - Orxan İsmayılzadə 2015-ci ilin mayında dünyaya gəlmiş Nil adlı qızın atasıdırmı?

O günlərdə Orxan İsmayılzadə uşağın anası Fidan Abbasova ilə uzun müddət faktiki nikah münasibətlərində yaşayıb. Nil dünyaya gələndən sonra isə Orxan İsmayılzadə Fidan Abbasovaya “atam məni döyüb, soyadımı uşağa verə bilmərəm” deyib. O gündən 10 il keçib. O gündən bu günə qədər Azərbaycan məhkəməsi ədalətli qərar verməkdə, 1 uşağın atasını təsbit etməkdə acizlik göstərir. Uşaq varsa, onu dünyaya gətirən ana varsa, deməli, uşağın atası da olmalıdır. Uşağın anası Fidan Abbasova uşağın atasının Orxan İsmayılzadə olduğunu bildirir və bunu sübut edən dəlilləri ortaya qoyur.

İlk olaraq bu məsələ Sabunçu məhkəməsinə qalxır, iddiaçı Fidan Abbasova övladının atalığının müəyyən edilməsini tələb edir. O zaman işə Orxan Mikayılzadənin atası, SOCAR-ın vitse-prezidenti Mikayıl İsmayılov qarışır, Fidan Abbasovadan iddianı geri çəkməsini istəyir və buna nail olur. Vəd edir ki, uşağa sahib çıxıb atasının Orxan İsmayılzadə olduğunu təsdiq edirlər və az sonra vədini unudur.
Bir neçə il sonra Fidan Abbasova yenidən məhkəmə davası açır, Sabunçu məhkəməsi tibbi-genetik ekspertiza təyin edir. O gündən sonra Xətai rayon Məhkəməsi, Bakı Apellyasiya Məhkəməsi ayrı-ayrı qərarlarla uşağın atasının kimliyini müəyyən etmək üçün ekspertiza təyin edir. Ümumilikdə məhkəmələr 7 tibbi-genetik ekspertiza təyin ediblər. Orxan İsmayılzadə hər dəfə ekspertizanın keçirildiyi yer, saat barədə məlumatlandırılıb, lakin ekspertizada iştirak etməyib.

Sonda Sabunçu Rayon Məhkəməsi təqdim olunan sübutlar əsasında Fidan Abbasovanın qızının atasının Orxan İsmayılzadə olması barədə qərar verib. Məhkəmənin gedişatında Orxan İsmayılzadənin bioloji qohumluğun təyini - atalıq testindən keçməsi üçün qərardad çıxarıb.
Orxan İsmayılzadə atalıq testindən keçməkdən yayınıb. Qızının saxlanılması üçün aliment ödəməkdən də imtina etmişdi.
Sabunçu məhkəməsinin qərarına görə, Orxan İsmayılzadə hər ay 500 manat aliment ödəməlidir. O, Sabunçu Rayon Məhkəməsinin qərarından Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət versə də, bu məhkəmə instansiyası da obyektiv qərar çıxarılması üçün Orxan İsmayılzadənin bioloji qohumluğun təyini - atalıq testindən keçməsi barədə qərardad çıxarmışdı.
Ekspertizanın keçirilməsi Məhkəmə Tibbi Ekspertiza və Patoloji Anatomiya Birliyinin Məhkəmə Tibbi Biologiya şöbəsinə həvalə olunmuşdu. Məsələn, 2025-ci il aprelin 11-i, saat 11-ə təyin olunan ekspertizaya Fidan Abbasova və övladı getmişdilər. Orxan İsmayılzadə isə ekspertizaya getməkdən yayınmışdı.
Yada salaq ki, Orxan İsmayılzadə bundan öncə də ekspertizada iştirak etməkdən yayınıb. Sabunçu və Xətai rayon məhkəmələrində iş üzrə proseslər keçirilərkən hakimlə obyektiv qərarın verilməsi üçün ekspertiza keçirilməsi barədə qərar vermişdilər. Xətai Rayon Məhkəməsində Orxan İsmayılzadənin şikayətini araşdıran hakim Aygün Həsənova obyektiv qərar verilməsi üçün bioloji qohumluğun təyini - atalıq testi təyini haqda qərardad çıxarmışdı. Qərardad icra olunması üçün Məhkəmə Tibb Ekspertizası (MTE) və Pataloji Anatomiya Birliyinə (PAB) həvalə olunub. Bioloji qohumluğun təyini – atalıq testi – DNT-nin keçirilməsinin zamanı haqda tərəflərə məlumat verilib. Lakin o zaman da Orxan İsmayılzadə ekspertizanın keçirildiyi ünvana getməmişdi.
Musavat.com-a açıqlama verən Fidan Abbasova bildirmişdi ki, Orxan İsmayılzadə ayrı-ayrı məhkəmələrin çıxardığı qərardadlar əsasında təyin olunan ekspertizadan keçməkdən yayınmaqla əslində övladının atası olduğunu təsdiq etmiş olur:
“Orxan İsmayılzadə mənim ona şər atdığımı deyir. Guya övladımın atasının olduğunu bildirməklə ona şər atıram. Bunun şərəf, ləyaqətini alçaldan hal olmasını iddia edib məhkəmələrə üz tutur. Məhkəmələr həqiqətin üzə çıxması üçün ekspertiza təyin edirlər. Çünki, bunu sübut etməyin tək yolu ekspertizadır və Orxan İsmayılzadə ekspertizada iştirak etməməklə Nilin atası olduğunu etiraf etmiş olur. Məsələ onun iddia etdiyi kimi olsaydı, ekspertizadan keçər, övladımın atası olub-olmamasına aydınlıq gətirilməsində iştirak edərdi. Mənim övladımın atası Orxan İsmayılzadədir”.
Fidan Abbasova Orxan İsmayılzadənin bu günə qədər təyin olunmuş ekspertizalarda iştirak etməməsinin protokollaşdırıldığını da demişdi:
“Qanuna görə, ekspertizanın işində iştirak etməmək öz-özlüyündə onun nəticəsini qəbul etmək, nəticəsi ilə razılaşmaq anlamı daşıyır. Ali Məhkəmə onun kassasiya şikayətini araşdırmadan qərar verir ki, işə yenidən Apellyasiya Məhkəməsi baxsın. Orxan İsmayılzadə atalıq testindən keçməkdən yayınırsa, məhkəmə nəyə baxacaq? Ali Məhkəmədə həmin qərarı verən hakimdən xahiş edirəm ki, Orxan İsmayılzadənin ekspertizadan keçirilməsini təmin etsin”.
Bioloji qohumluğun təyini - Atalıq testi necə keçirilir?
Hər bir fərdin genomik DNT ardıcıllığı digər insanlardan fərqlidir (eyni yumurta əkizləri istisna olmaqla). Hər yeni fərddə yarısı anadan, yarısı atadan olmaqla yeni bir DNT qarışığı ortaya çıxır. Ana və atadan (irsi olaraq) köçürülən və bədənimizin kodlarını daşıyan bu məlumat toplusu, hüceyrə nüvələrində DNT adlanan quruluşda kodlanır. Yalnız bir-biri ilə əlaqəli olan insanlar (məsələn, ana, ata və uşaqlar) ortaq DNT ardıcıllığını paylaşırlar. Bu üsulla test edilən insanın bioloji ata olub-olmaması ortaya çıxır.
Bəs atalıq testi necə aparılır?
Bioloji quruluşumuzla bağlı bütün məlumatlar DNT dediyimiz quruluşda 2 nüsxədə kodlanır. Bu nüsxələrdən biri anadan, digəri atadan gəlir. Beləliklə, genetik məlumatlarımızın yarısını anamızdan, yarısını da atamızdan alırıq. Bu səbəbdən həm ata, həm də anamız ilə ortaq gen bölgələrimiz var. Bu məlumatlara uyğun olaraq keçirilən atalıq testində uşaqla ata arasında tamamilə ortaq olması lazım olan bölgələrin analizi aparılır. Uşağın və atanın analiz edilən gen bölgələri bir-biri ilə eynidirsə, bu, bioloji qohumluğun olduğunu müəyyən edir. Bu gün etibarlılıq faizini artırmaq üçün ən az 15 ümumi gen bölgəsi atalıq testlərində araşdırılır və nəticələr 99.99% dəqiqliklə alınır.
Fidan Abbasova deyib ki, Sabunçu Rayon Məhkəməsi ötən il Orxan İsmayılzadənin qızı Nilin atası olması barədə qərar verib və aliment təyin edib:
“Orxan İsmayılzadə uşağın saxlanılması üçün təyin olunan aylıq 500 manat alimenti də ödəmir. Qanuna görə Orxan İsmayılzadə alimenti ödəmirsə, icraçılar onu məcbur etməlidirlər ki, övladının saxlama xərcini ödənsin. Ödəmirsə, icraçılar müvafiq hüquqi addımlar atmalıdırlar və atıblar”.